علت گنگ و لال شدن انسانها در «قیامت»

پاسخ اجمالی: خدا مى فرماید: «این روزى است كه [انسانها]‌ در آن سخن نمى گویند». در این كه آیا وحشت عظیم قیامت، سبب از كار افتادن زبانها مى شود؟ یا چون سخنى براى گفتن و عذرى براى بیان كردن ندارند ساکتند؟! و یا این كه به حكم قرآن كه: «امروز بر دهانشان مهر مى نهیم و دست هایشان با ما سخن مى گویند و پاهایشان به اعمال انجام داده شان گواهى مى دهند»، زبان ها به حكم خدا از كار مى افتد و اعضاى بدن گواه اعمالشان مى شوند، تفاسیر مختلف است؛ لکن ممكن است هر سه تفسیر در معناى آیه جمع باشد هرچند تفسیر سوّم روشن تر به نظر مى رسد. پاسخ تفصیلی: خداوند مى فرماید: (این روزى است كه در آن سخن نمى گویند)؛ «هذا یَوْمُ لایَنْطِقُوْنَ».(1) آیا هول و وحشت عظیم قیامت، سبب از كار افتادن زبان آنها مى شود؟ همان گونه كه در دنیا نیز گاه زبان انسان بر اثر یك حادثه بسیار عظیم بند مى آید! یا اصولا سخنى براى گفتن و حجت و عذرى براى بیان كردن ندارند؟! و یا این كه به حكم آیه «اَلْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَى اَفْواهِهِمْ وَ تُكَلِّمُنا اَیْدیهِمْ وَ تَشْهَدُ اَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا یَكْسِبُونَ»(2)؛ (امروز بر دهان آنها مهر مى نهیم و دست هایشان با ما سخن مى گویند و پاهایشان به اعمالى كه انجام داده اند گواهى مى دهند) زبان ها به حكم خدا از كار مى افتد و اعضاى بدن گواه اعمال انسان مى شوند؟! ممكن است هر سه تفسیر در معناى آیه جمع باشد، هرچند تفسیر سوّم روشن تر به نظر مى رسد و به هر حال این امر، مانع از آن نیست كه انسان ها در بعضى از مواقف قیامت به فرمان خدا سخن بگویند؛ زیرا قیامت مواقف مختلفى دارد و مجموع آیات قرآن نشان مى دهد كه مجرمان در بعضى از این مواقف گنگ و لال و بسته دهان مى شوند و به فرمان خدا در بعضى از مواقف به سخن می آیند.(3) پی نوشت: پی نوشت: (1). سوره مرسلات، آیه 35. (2). سوره یس، آیه 65. (3). گردآوری از كتاب: پیام قرآن‏، مكارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامیه‏، تهران‏، ‏1386 شمسی‏، چاپ نهم، ج 5، ص 92.