گواهان و شاهدان اعمال ما در «قیامت»

پاسخ اجمالی: با اینکه خداوند شاهد و ناظر اعمال ما است و علم او به همه چیز برای ثبت و ضبط اعمال کفایت می کند، براى اتمام حجّت بیشتر و جلب توجّه نیكوكاران و بدكاران، مراقبان مختلفی بر ما گمارده که شاهدان اعمال ما در «روز قیامت» هستند؛ از جمله: 1- اعضا و جوارح بدن ما و حتی پوستِ تن. 2- فرشتگان مامور ثبت اعمال. 3- زمینی که در آن زندگی می کنیم. 4- زمانی که در آن زندگی می کنیم. 5- پیامبر هر امّتى روز قیامت گواه اعمال امت خویش است و پیامبر اسلام(ص) گواه بر همه آنهاست. پاسخ تفصیلی: با اینكه خداوند، شاهد و ناظر اعمال ما در همه حال و در هر زمان و مكان است و علم او به همه چیز، براى ثبت و ضبط اعمال به یقین كفایت مى كند، براى اتمام حجّت بیشتر و جلب توجّه نیكوكاران و بدكاران، مراقبان مختلفى بر ما گمارده كه شاهدان اعمال ما در «روز قیامت» هستند؛ از جمله: 1. اعضاء و جوارح بدن ما و حتى پوستِ تن، مطابق آیاتى كه نازل شده، گواه اعمال ما هستند. جالب اینكه بعد از مطرح شدن موضوع «شبیه سازى»، این حقیقت براى همه روشن شده كه هر ذره اى از ذرات بدن انسان یك انسان كامل را در خود جاى داده است! و جالب تر اینكه اخیراً براى شبیه سازى از پوست تن استفاده كرده اند. 2. «حفظه» و «كتّاب» یعنى فرشتگان مأمور ثبت اعمال. 3. زمینى كه در آن زندگى مى كنیم نیز شاهد و گواه دیگرى است در روز قیامت؛ «قرآن مجید» مى فرماید: «یَوْمَئِذ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا * بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا»(1)؛ (در آن روز، زمین تمام خبرهایش را بازگو مى كند؛ چرا كه پروردگارش به آن وحى كرده و آن را به نطق درآورده است). 4. زمانى كه در آن زندگى مى كنیم نیز از گواهان روز قیامت است؛ چنان كه امیرمؤمنان(علیه السلام) مى فرماید: «مَا مِنْ یَوْمٍ یَمُرُّ عَلَى ابْنِ آدَمَ إِلَّا قَالَ لَهُ ذَلِكَ الْیَوْمُ: أَنَا یَوْمٌ جَدِیدٌ وَ أَنَا عَلَیْكَ شَهِیدٌ، فَقُلْ فِیَّ خَیْراً وَ اعْمَلْ فِیَّ خَیْراً أَشْهَدْ لَكَ بِهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ»(2)؛ (روزى بر انسان نمى گذرد مگر این كه آن روز به انسان مى گوید: اى فرزند آدم! من روز تازه اى هستم و بر اعمالت گواهم، در من سخنان خوب بگو و اعمال خوب بجا آور تا روز قیامت براى تو شهادت دهم). 5. و از همه فراتر گواهى پیامبران است؛ چرا كه به گواهى «قرآن مجید»، پیامبر هر امّتى روز قیامت گواه اعمال امت خویش است و پیامبر اسلام(صلى الله علیه و آله) گواه بر همه آنهاست: «فَكَیْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِیدٍ وَ جِئْنَا بِكَ عَلَى هَؤُلَاءِ شَهِیداً».(3) به این ترتیب هر انسانى در تمام عمر خود در میان این گواهان و مراقبانى كه از شش جهت، متوجّه اعمال او هستند قرار گرفته و كسى كه ایمان به حقیقت و حقّانیت این گواهان داشته باشد سزاوار است كه كمترین خطایى از او سر نزند.(4) پی نوشت: پی نوشت: (1). سوره زلزال، آیات 4 و 5. (2). كافی، كلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق‏، محقق / مصحح: غفارى، على اكبر و آخوندى، محمد، دار الكتب الإسلامیة، تهران، ‏ ‏1407 قمری، چاپ: چهارم، ج ‏2، ص 523، (باب القول عند الإصباح و الإمساء). (3). سوره نساء، آیه 41. (4). گردآوری از: پیام امام امیرالمؤمنین(علیه السلام)‏، مكارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامیه‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 6، ص 186.