پاسخ اجمالی: از نشانه هاى پایان جهان و نزدیکی «قیامت»، زلزله هاى بى سابقه و عظیمى است كه تمام كره خاكى را به لرزه در می آورد و همه چیز را در هم مى ریزد و انسان ها را در لحظات كوتاهى مدفون مى سازد. آیات «قرآن» بر این وقایع صحه گذاشته است، آنجا كه می فرماید: «آن روز، زمین و كوه ها سخت به لرزه مى افتند» و «هنگامى كه زمین به شدت به لرزه درآید و كوه ها درهم كوبیده شود».
پاسخ تفصیلی: از نشانه هاى پایان جهان و نزدیکی «قیامت»، زلزله هاى بى سابقه و عظیمى است كه تمام كره خاكى ما را به لرزه در آورده، همه چیز را در هم مى ریزد و انسان ها را در لحظات كوتاهى مدفون مى سازد. «قرآن» در این باره مى فرماید: «یا اَیُّها النّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَىْءٌ عَظِیمٌ»؛ (اى مردم از پروردگارتان بترسید و پرهیزكارى پیشه كنید كه زلزله رستاخیز، مطلب مهمى است). سپس مى افزاید: (روزى كه آن را مى بینید [چنان گرفتار وحشت مى شوید كه] مادران شیرده كودكان شیرخوار خود را فراموش مى كنند، هر زن باردارى جنین خود را بر زمین مى نهد و مردم را مست مى بینى، در حالى كه مست نیستند؛ ولى عذاب خدا شدید است)؛ «یَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمّا اَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النّاسَ سُكارَى وَ مَا هُمْ بِسُكارَى وَ لِكَنَّ عَذَابَ اللهِ شَدِیدٌ».(1)
البتّه زلزله دیگرى قبل از احیاى مردگان صورت خواهد گرفت كه در بعضى دیگر از آیات «قرآن» به آن اشاره شده است. این احتمال نیز وجود دارد كه آیه مورد بحث، اشاره به آن باشد، به قرینه «لِكَنَّ عَذَابَ اللهِ شَدِیدٌ» ولى در این صورت باید مسئله زنان باردار و كودكان شیرخوار به معناى مجازى تفسیر شود؛ یعنى شدّت وحشت ناشى از این زلزله، آن قدر زیاد است كه اگر زن باردارى باشد سقط جنین مى كند و این تفسیر، خلاف ظاهر آیه است.
به هر حال همین معنا در آیه 14 سوره «مزّمّل» نیز آمده است: «یَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ»(2)؛ (آن روز كه زمین و كوه ها سخت به لرزه مى افتند). نظیر آن معنا در سوره «واقعه»، آیه 4 نیز آمده است: «اِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجّاً وَ بُسَّتِ الْجِبَالُ بَسّاً»؛ (هنگامى كه زمین به شدت به لرزه درآید و كوه ها درهم كوبیده شود!).(3)
پی نوشت: پی نوشت: (1). سوره حجّ، آیات 1 و 2. (2). «تَرْجُفُ» از ماده «رجف» بر وزن «كشف» به معناى اضطراب و لرزه شدید است و از آنجا كه اخبار فتنه انگیز مایه اضطراب جامعه مى شود به آن «اراجیف» مى گویند. (3). گردآوری از كتاب: پیام قرآن، مكارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامیة، تهران، 1386 شمسی، چاپ: نهم، ج 6، ص 27.