«نفخ صور» از نشانه های «قیامت»

پاسخ اجمالی: از آیات قرآن استفاده مى شود كه دو بار در صور دمیده مى شود: یك بار در پایان جهان كه همه خلایق مى میرند و این نفخه مرگ است و بار دیگر در آستانه رستاخیز كه همه مردگان زنده مى شوند و این نفخه حیات است. در حقیقت توقف این جهان و آغاز حركت جهان دیگر، تشبیه به توقف و حركت لشكرها و قافله ها شده كه با صداى شیپور یا صداى بلند دیگری همگى از راه رفتن باز مى ایستند و با صداى دیگرى به پا مى خیزند و حركت مى كنند. پاسخ تفصیلی: یكی از نشانه های «قیامت»، «نفخه صور»؛ (دمیدن در صور) است. در آیات فراوانى از «قرآن مجید»، اشاراتى به مسئله نفخ صور شده است، از این آیات به خوبى استفاده مى شود كه دو بار در صور دمیده مى شود: یك بار در پایان جهان كه همه خلایق مى میرند و این نفخه مرگ است و بار دیگر در آستانه رستاخیز كه همه مردگان زنده مى شوند و این نفخه حیات است. در حقیقت توقف و از كار افتادن این جهان و آغاز حركت جهان دیگر، تشبیه به توقف و حركت لشكرها و قافله ها شده است كه با صداى شیپور مخصوص یا صداى بلند دیگرى همگى با هم از راه رفتن باز مى ایستند و متوقف مى شوند و با صداى دیگرى به پا مى خیزند و حركت مى كنند. در آیه 68 سوره «زمر» هم اشاره به نفخ صور اوّل شده است و هم نفخ صور دوّم و تنها آیه اى است كه هر دو در آن جمع شده است، مى فرماید: (در صور دمیده مى شود و به دنبال آن تمامى كسانى كه در آسمان ها و زمین هستند مى میرند، مگر كسانى كه خدا بخواهد)؛ «وَ نُفِخَ فى الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِی السَّمَواتِ وَ مَنْ فِی الْأَرْضِ اِلَّا مَنْ شاءَ اللهُ». صاحب «مقاییس اللّغة»، ماده صَعْق (بر وزن صَعْب) را در اصل به معناى صداى شدید دانسته و صاعقه را از همین معنا مشتق مى داند و از آنجا كه «صاعقه» سبب مرگ و نابودى است این ماده به معناى «مرگ و میر» نیز آمده است(1)؛ ولى در «لسان العرب» نخستین معناى آن را بیهوش شدن و از كار افتادن عقل بر اثر شنیدن صداى شدید ذكر كرده است و معناى دیگر را مرگ و موت شمرده و حتى یكى از معانى صاعقه را از قول بعضى «مرگ» ذكر كرده است. خداوند در دنباله آیه اشاره به نفخه دوّم كرده، مى فرماید: (سپس بار دیگر در صور دمیده مى شود و ناگهان همگى به پا مى خیزند و منتظر هستند [تا به حساب آنها رسیدگى شود])؛ «ثُمَّ نُفِخَ فِیهِ اُخْرَى فَاِذَا هُمْ قِیَامٌ یَنْظُرُونَ». «صور» در اصل به معناى «شیپور» است كه معمولا براى توقف یا حركت لشكر و گاه كاروانها از آن استفاده مى كردند و در این آیه در مورد توقّف عمومى حیات در عالم هستى و حركت مجدّد آن به كار رفته است.(2) پی نوشت: پی نوشت: (1). معجم المقاییس اللغة، ابن فارس، أحمد بن فارس‏، محقق / مصحح: عبد السلام محمد هارون، مكتب الاعلام الاسلامی، ‏قم،‏ ‏1404 قمری‏، چاپ: اول، ج ‏3، ص 285، (ماده صعق). (2). گردآوری از كتاب: پیام قرآن‏، مكارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامیة‏، تهران‏، ‏1386 شمسی‏، چاپ: نهم، ج 6، ص 38.