تعداد «نفخ صور» از نظر قرآن و روایات

پاسخ اجمالی: قرآن از وجود دو نفخه («نفخه مرگ» و «نفخه حیات») خبر داده است؛ ولى از بعضى از روایات استفاده مى شود كه «نفخ صور» سه بار انجام مى گیرد و حتى در این روایات به آیات «قرآن» نیز استدلال شده است. بعضى نیز نفخه چهارمى بر آن افزوده اند؛ ولی در حقیقت همان دو نفخه گسترش یافته و تبدیل به چهار نفخه شده است؛ چراكه مسئله وحشت عمومى فزع، مقدمه اى است براى مرگ جهانیان كه به دنبال نفخه اوّلى رخ مى دهد، همان گونه كه جمع و حشر نیز ادامه همان نفخه حیات است. پاسخ تفصیلی: «قرآن مجید»، از وجود دو نفخه («نفخه مرگ» و «نفخه حیات») خبر داده است؛ ولى از بعضى از روایات استفاده مى شود كه «نفخ صور» سه بار انجام مى گیرد و حتى در این روایات به آیات «قرآن» نیز استدلال شده است. در «لئالى الاخبار» از مرحوم دیلمى در «ارشاد القلوب» در حدیثى چنین نقل شده كه اسرافیل سه نفخه دارد، «نفخه فزع»، «نفخه موت» و «نفخه بعث» ... بیشتر بخوانید. در پایان جهان، اسرافیل به زمین مى آید و نفخه اوّلى را در صور مى دمد كه همان نفخه وحشت و فزع است، همان گونه كه خداوند فرموده: «وَ نُفِخَ فى الصُّورِ ففَزِعَ مَنْ فِی السَّمَواتِ وَ مَنْ فِی الْأَرْضِ اِلَّا مَنْ شَاءَ اللهُ». در این هنگام زلزله عظیمى در سراسر زمین واقع مى شود و مردم حیران و سرگردان مانند افراد مست به هر سو مى روند و بعد از آن «نفخه صعق»؛ (نفخه مرگ) است همان گونه كه «قرآن» مى فرماید: «وَ یَوْمَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِی السَّمَوَاتِ وَ مَنْ فِی الْأَرْضِ اِلَّا مَنْ شَاءَ اللهُ» و سپس «نفخه حیات» است؛ همان گونه كه خداوند فرموده: «ثُمَّ نُفِخَ فِیهِ اُخْرَى فَاِذَا هُمْ قِیَامٌ یَنْظُرُونَ».(1) بعضى نیز نفخه چهارمى بر آن افزوده اند و آن «نفخه جمع و حضور» است كه ظاهراً از آیه 53 سوره «یس» استفاده شده است: «اِنْ كانَتْ اِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَاِذَا هُمْ جَمِیعٌ لَدَیْنَا مُحْضَرُونَ». ولى در حقیقت همان دو نفخه گسترش یافته و تبدیل به چهار نفخه شده است؛ چراكه مسئله وحشت عمومى فزع، مقدمه اى است براى مرگ جهانیان كه به دنبال نفخه اوّلى یا صیحه نخستین رخ مى دهد، همان گونه كه جمع و حشر نیز ادامه همان نفخه حیات است. این مطلب را با آیات 6 و 7 سوره «نازعات» مى توان تأیید كرد كه مى فرماید: «یَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ * تَتْبَعُهَا الرّادِفَةُ»؛ (روزى كه زلزله كوبنده همه جا را بلرزاند * و پس از آن زلزله اى واقع مى شود كه بندگان را همردیف و حاضر در محشر مى سازد). (دقت كنید).(2) پی نوشت: پی نوشت: (1). إرشاد القلوب إلى الصواب، دیلمى، حسن بن محمد، شریف رضی‏، قم‏، 1412 قمری‏، چاپ: اول‏، ج ‏1، ص 53. (2). گردآوری از كتاب: پیام قرآن‏، مكارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامیة‏، تهران‏، ‏1386 شمسی‏، چاپ: نهم، ج 6، ص 56.